KINGDOM:Plantae || PHYLUM:Tracheophyta || CLASS:Liliopsida || ORDER:Alismatales || FAMILY:天南星科 Araceae || GENUS: 天南星属 Arisaema
《中国植物志》|| 天南星科 ARACEAE ||伞叶组 Sect. Sinarisaema Nakai ||一把伞南星 Arisaema erubescens (Wall.) Schott
75.一把伞南星 天南星(本草拾遗、各地),虎掌南星(本草纲目),麻蛇饭(云南嵩明),刀口药、闹狗药(云南通海),半夏(云南丽江),法夏(云南昆明),麻芋杆、一把伞(云南曲靖),山包谷、蛇子麦、蛇芋(云南),“都士不礼”(彝族语),蛇包谷(贵州、四川),白南星(湖北利川,四川兴文、叙永),麻芋子(四川小金),狗爪半夏(四川马尔康),血南星(四川),野磨芋(广西融水、云南西畴),山蕃芋(广东从化),山磨芋(江西),独角莲(湖北兴山、巴东、恩施、长阳,江西铜古,陕西平列),铁骨伞(湖北鹤丰),粉南星、蛇舌草(湖北恩施),蛇芋头(湖南),打蛇棒(福建),虎掌(甘肃卓尼),黄狗卵(浙江)图版37:1-8
Arisaema erubescens (Wall.) Schott, Melet. 1: 17. 1832; Blume in Rumphia 1: 93. 1835; Kunth, Enum. Pl. 3: 16. 1841; Engl. in. DC. , Monogr. Phan. 2: 558. 1879, in Engl. , Pflanzenr. 73 (4, 23F): 174, fig. 36: E. D. 1920; Hook. f. , Fl. Brit. Ind. 6: 506. 1893; S. Y. Hu in Dansk Bot. Arkiv. 23 (4): 454. 1968; Hara, Fl. E. Himal. ed. 2: 384, Pl. 6: a, fig. 55: J. 1971. ——Arum erubescens Wall., Pl. As. Rar. 2:30, t. 135. 1831.——Arisaema fraternum Schott in Bonpl. 7: 26. 1859; Hook, f. , Fl. Brit. Ind. 6: 507. 1893; Engl. in Engl. , Pflanzenr. 73 (4, 23F): 178, fig. 37. 1920; Hand. -Mazt. , Syrnb. Sin. 7: 1366. 1936——Arisaema consanguineum Schott in Bonpl. 7: 27. 1859; Hook. f. , Fl. Brit. Ind. 6: 505. 1893; N. E. Brown in Journ. Linn. Soc. Bot. 36: 176. 1903; Hayata, Icon. Pl. Formos. 5: 241. 1915; Engl. in Engl., Pflanzenr. 73 (4, 23F): 175, fig. 36: A-C. 1920; Hand. -Mazt. , Symb. Sin. 7: 1365. 1936; Hara, Fl. E. Himal. 394. 1966, ed. 2: 348, Pl. 19: c, d; fig. 55: K. 1971; 秦岭植物志-1 (1) : 283, 图252. 1976. ——A. erubescens Schott var. consanguineum Engl. in DC., Monogr. Phan. 2: 558. 1879. ——A. tatarinowii Schott in Bonpl. 7: 27. 1859; Engl. in DC., l. c. 559, in Engl., Bot. Jahrb. 29: 236. 1901. ——A. vituperatum Schott in Bonpl. 7: 28. 1859.——A. divaricatum Engl. in Engl. , Bot. Jahrb. 25: 27. 1898.——A. consanguineum var divaricatum Engl. in Engl. Pflanzenr. 73 (4, 23F): 177. 1920.——A. hypoglaucum Craib. in Kew Bull. 1912: 418. 1912. ——A. kerrii Craib. l. c.——A. kerrii Gagn. in Lecte. Not. Syst. 9: 125. 1941.
块茎扁球形,直径可达6厘米,表皮黄色,有时淡红紫色。鳞叶绿白色、粉红色、有紫褐色斑纹。叶1,极稀2,叶柄长40-80厘米,中部以下具鞘,鞘部粉绿色,上部绿色,有时具褐色斑块;叶片放射状分裂,裂片无定数;幼株少则3-4枚,多年生植株有多至20枚的,常1枚上举,余放射状平展,披针形、长圆形至椭圆形,无柄,长(6-)8-24厘米,宽6-35毫米,长渐尖,具线形长尾(长可达7厘米)或否。花序柄比叶柄短,直立,果时下弯或否。佛焰苞绿色,背面有清晰的白色条纹,或淡紫色至深紫色而无条纹,管部圆筒形,长4-8毫米,粗9-20毫米;喉部边缘截形或稍外卷;檐部通常颜色较深,三角状卵形至长圆状卵形,有时为倒卵形,长4-7厘米,宽2.2-6厘米,先端渐狭,略下弯,有长5-15厘米的线形尾尖或否。肉穗花序单性,雄花序长2-2.5厘米,花密;雌花序长约2厘米,粗6-7毫米;各附属器棒状、圆柱形,中部稍膨大或否,直立,长2-4.5厘米,中部粗2.5-5毫米,先端钝,光滑,基部渐狭;雄花序的附属器下部光滑或有少数中性花;雌花序上的具多数中性花。雄花具短柄,淡绿色、紫色至暗褐色,雄蕊2-4,药室近球形,顶孔开裂成圆形。雌花:子房卵圆形,柱头无柄。果序柄下弯或直立,浆果红色,种子1-2,球形,淡褐色。花期5-7月,果9月成熟。
除内蒙古、黑龙江、吉林、辽宁、山东、江苏、新疆外,我国各省区都有分布,海拔3200米以下的林下、灌丛、草坡、荒地均有生长。自印度北部和东北部、尼泊尔、锡金至缅甸、泰国北部也有分布。
本种分布区内的阴湿臀箐沟、溪边、林下常可见到宽叶变型,其宽3-6.5厘米(f. latisectum Engl.)。
块茎入药,长期以来,与天南星 A. heterophyllum通用,详见天南星。
栽培多用块茎繁殖,适于排水良好的砂质土壤。春季将小球茎浅埋于药圃,使芽眼向上,行距30厘米,株距15厘米,生长期间中耕,锄松表土,追肥2-3次,秋末冬初可以采
收。
| 中文名 | 民族名 | 植物 | 民族 | 用途 | 来源 |
|---|---|---|---|---|---|
| 天南星 | 天南星,蛇芋,麻蛇板 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 佤药 | 民族药用 | 《中佤药》 |
| 天南星 | 戈否 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 佤药 | 民族药用 | 《滇药录》 |
| 天南星 | 科用,科玉盂 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 白药 | 民族药用 | 《滇药录》 |
| 天南星 | 枯玉闷 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 白药 | 民族药用 | 《大理资志》 |
| 天南星 | 尼罗喊 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 傈僳药 | 民族药用 | 《滇药录》 |
| 天南星 | 泥欠补 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 傈僳药 | 民族药用 | 《怒江药》 |
| 天南星 | 史哈 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 纳西药 | 民族药用 | 《大理资志》 |
| 天南星 | 拉蛇渣 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 彝药 | 民族药用 | 《大理资志》 |
| 天南星 | 布什都扎 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 彝药 | 民族药用 | 《彝植药》 |
| 天南星 | 天南星 Arisaema erubescens (Wall. ) Schott(A. consanguineun Schott) | 彝药 | 民族药用 | 《哀牢》 |
| 消风散 | 布膏药 | 万应紫金膏 | 文星丹 | 托药 | 赵府神应比天膏 |
| 孙武散 | 吕祖奇灵膏 | 金箍散 | 鸡眼膏 | 化痞膏 | 化痞膏 |
| 灰浆膏 | 霜梅 | 消痰汤 | 铁箍散 | 软坚散 | 铁箍散 |
| 痛风药酒 | 白敷药 | 太乙丹 | 瘰疬膏 | 独活消痰饮 | 秘传太乙万灵膏 |
| 万春膏 | 独活消痰饮 | 鸡眼膏 | 消肿止痛散 | 化痞膏 | 化痞膏 |
| 植物名 | 当地名 | 科名 | 生活型 | 利用部位 | 民间利用 | 凭证标本 | 地区 | 族群 | 分区 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arisaema erubescens (Wall.) Schott | thwo | Araceae | 草本 | 块茎 | 食物(块茎):将其捣成泥并与面粉混合发酵,制作成饼,代粮(12)饲料(块茎)(2) | QTP-EBT-4040 | 亚东 | 藏族 | 核心喜马拉雅区 |
| Arisaema erubescens (Wall.) Schott | tuo-jiong | Araceae | 草本 | 茎 | 去皮后直接食用 | EBT-RX-28 | 绒辖 | 藏族 | 核心喜马拉雅区 |
| Arisaema erubescens (Wall.) Schott | Rihaxiluo | Araceae | 草本 | 块根;叶 | 根部,水煮。叶子,生吃作为饲料。 | EBT_DQ_95 | 香格里拉 | 纳西族 | 东喜马拉雅 |
| 标题 | 作者 | 期刊 | 日期 |
|---|---|---|---|
| Bioactive metabolites from Phoma species, an endophytic fungus from the Chinese medicinal plant Arisaema erubescens | Wang, Li-Wei; Xu, Bai-Ge; Wang, Jia-Ying; Su, Zhen-Zhu; Lin, Fu-Cheng; Zhang, Chu-Long; Kubicek, Christian P. | APPLIED MICROBIOLOGY AND BIOTECHNOLOGY | FEB 2012 |
版权所有 Copyright © 2002-2025 中国科学院昆明植物研究所,All Rights Reserved 【滇ICP备05000394号】
地址:中国云南省昆明市蓝黑路132号 邮政编码:650201 点击这里联系我们